Algemeen
Momenteel is er in Nederland een groot aantal infrastructurele werken in ontwerp- of uitvoeringsstadium. In veel gevallen dienen er damwandconstructies te worden toegepast. Afhankelijk van de toepassing en omgevingsfactoren kunnen eisen aan de waterdichtheid van damwanden worden gesteld. Om dit te bewerkstelligen dienen in aanbestedingsdocumenten specificaties voor waterdichtheidseisen te worden opgenomen (zie ook de CUR 166).

Het is van groot belang om een heldere en ondubbelzinnige formulering te creëren voor de waterdichtheidseisen van een damwandconstructie. De recent verschenen Europese norm EN 12063 vormt een goede handleiding voor de beschrijving van het waterdichtheidsprobleem.

Uiteraard is het ook belangrijk om te weten op welke wijze aan de gestelde waterdichtheidseisen kan worden voldaan.

Algemene specificaties
Als geen bijzondere oplossingen (bijvoorbeeld stalen damwanden) worden gevraagd, zijn er twee mogelijkheden met betrekking tot de eisen voor de waterdichtheid van een wandconstructie:

- een maximale waarde van de doorlatendheidscoëfficiënt k (wet van Darcy) (m/s) in combinatie met een minimum dikte van de wand (m).
- een maximaal grondwaterdebiet door de wand (m3/s).

De ogenschijnlijk eenvoudige manier voor het stellen van een grens aan de hoeveelheid water dat de wand mag passeren, komt erg verleidelijk over. Maar daarbij moet wel worden bedacht dat water altijd de gemakkelijkste weg kiest. Een enkele onvolkomenheid in het complexe systeem van verticale en horizontale afsluiting van het grondwater, als ook de verbinding tussen beiden, kan tot grote lekkageproblemen leiden. Hieruit kunnen problemen ontstaan bij het toeschrijven van verantwoordelijkheden aan de verschillende partijen die bij ontwerp en uitvoering van de constructie zijn betrokken.

Lekkage door stalen damwandconstructies
De aard van een lekkage door een damwandconstructie is van een andere aard dan de stroming van water door een poreus medium zoals grond of beton. Het staal zelf is vanzelfsprekend volkomen waterdicht en de enige weg voor lekwater leidt door de sloten waarmee de damwandprofielen in elkaar grijpen. Dit is in figuur 1 aangegeven.





Figuur 1: Vergelijking tussen de lekkage bij een poreus medium en een damwand. 

In Annex E van de Europese norm EN 12063 is daarom het concept geïntroduceerd van de zogenaamde omgekeerde of inverse slotweerstand (m/s). Dit is een evenredigheidsfactor tussen het debiet door het slot van een damwand en de waterdruk (zie figuur 2).

Hierin is: 
• het debiet per eenheid van lengte van het slot op diepte z (m3/s/m) 
• het verschil in waterdruk over de damwand op de diepte z (kPa) 
• de omgekeerde of inverse slotweerstand (m/s) (hieronder aangeduid als [r]) 
• het volumieke gewicht van water (kN/m3) 

Figuur 2: Doorsnede over een damwand evenwijdig aan de richting van de grondwaterstroming via de wand. Aangenomen wordt dat het grondwaterniveau constant is en dat er sprake is van een hydrostatisch verloop. Voor meer complexe gevallen, zoals bij zeer hoge stroomsnelheden, grondwaterstroming rond de voet van de damwand e.d., dienen numerieke rekenmodellen te worden gebruikt. 
Uit laboratorium- en in situ-proeven is gebleken dat, analoog aan de doorlatendheidscoëfficiënt van grond, de waarde van [r] aanzienlijke variaties vertoont.
De waarde van de inverse slotweerstand [r] kan aanzienlijk worden gereduceerd door de toepassing van slotdichtingsmiddelen.
Bij gebruikmaking van een bitumineus vulmiddel (bijvoorbeeld Wadit) kan er al een aanmerkelijke reductie in het lekkagedebiet worden verkregen.
Als er zeer hoge eisen worden gesteld aan de waterdichtheid kan er gebruik worden gemaakt van een waterzwellend middel of een polyurethaan dichting. Het grote voordeel van een waterzwellend middel is dat het uitzet nadat het in contact is gekomen met het grondwater. Hierdoor kan een hoge mate van waterdichtheid worden bereikt. Groot nadeel is, dat de uitvoering continue moet plaatsvinden, omdat het materiaal zwelt wanneer het met water in aanraking komt. En het tweede nadeel is dat beide systemen vrij kostbaar zijn t.o.v. een Wadit slotvulling.

Volkomen waterdichtheid kan alleen worden bereikt door middel van het dichtlassen van de sloten. 
Het stellen van overdreven hoge eisen aan de waterdichtheid van een damwand heeft vanzelfsprekend een prijsverhogend effect. Te laag gestelde eisen kunnen echter aan de andere kant leiden tot hogere lekkagedebieten dan verwacht. Dat kan weer leiden tot hoge kosten voor reparatie en extra bemaling die de aanvankelijke besparing van het niet toepassen van slotdichting ruimschoots kunnen overstijgen. 
Daarom is het van groot belang de eisen voor de waterdichtheid van een damwand duidelijk en ondubbelzinnig te specificeren en tijdens de uitvoering zeer zorgvuldig om te gaan met het materiaal.

Specificaties voor stalen damwandconstructies
Als voor de grondkerende constructie een damwand zal worden toegepast dan kan de waterdichtheidseis als volgt worden omschreven:
De maximaal toelaatbare waarde voor de inverse slotweerstand in m/s in combinatie met de minimale afstand in meters tussen opeenvolgende heisloten. Hierbij is er van uitgegaan dat de tussensloten volkomen waterdicht zijn gemaakt.
Waarden voor de inverse slotweerstand van verschillende slotdichtingsmethoden kunnen door de diverse leveranciers worden verstrekt. De waarden zijn gebaseerd op een diepgaand en uitgebreid onderzoek. De uit dit onderzoek gedestilleerde r-waarden zijn karakteristieke waarden. De keuze van ontwerpwaarden dient te zijn gebaseerd op onzekerheden inzake uitvoering, bodem etc. en op het risico dat is verbonden met het falen van het systeem bij het betreffende bouwproject.

Wadit: de perfecte slotdichting

In iedere waterkerende damwand is lekkage zeer ongewenst. Wie de damwandsloten daarom vult met Wadit slotdichting, kiest voor een zeer goede en kosteneffectieve oplossing.
Wadit is een bitumen-soortige dichting die op hoge temperatuur in de damwandsloten wordt gegoten. Wadit is een met styreenbutadiëen gemodificeerd (rubber) elastomeer, heeft een zeer sterke hechting en een uiterst hoge flexibiliteit, ook bij lage temperaturen. Na het aanbrengen blijft Wadit tot ca. -20° C plastisch. Boven de 0° C kan Wadit zonder toevoegingen worden toegepast; onder de 0° C wordt de flexibiliteit verbeterd door Wadit Flex toe te voegen.
Flexibiliteit van de slotdichting is van cruciaal belang voor een blijvende afdichting. Iedere damwand zal in de gebruikersfase binnen bepaalde marges bewegen. Zolang de slotdichting deze bewegingen kan blijven volgen, blijft de wand waterdicht. Daarom zijn flexibiliteit (ook bij lage temperaturen) en hechting twee belangrijke eisen aan de slotdichting.

Toepassing
Wadit is geschikt voor:
- De waterdichtheid verbeteren van stalen damwanden
- het weghouden van grond uit de heisloten, zodat deze minder snel verbranden
- het verlagen van de slotwrijving tijdens het aanbrengen van de damwanden.

Milieuvriendelijk
De basisstoffen van Wadit bestaan uit natuurlijke grondstoffen. Volgens de testrapportages van het Duitse milieu-instituut LGA, is Wadit zonder negatieve milieu-effecten toe te passen in grond- en oppervlaktewater.

Verwerking en opslag
De Wadit slotdichting kan compleet met milieuvriendelijke verpakking worden verhit tot ca. 130 – 170° C. De verpakking lost tot 170° C, zonder reststoffen, in zijn geheel op. Daarna giet men Wadit, bij voorkeur met zinken gieters, in de sloten. Men dient de 25 kg zakken op te slaan in een gesloten ruimte bij maximaal 30°C.

Download hier de specificatie van Wadit slotdichting.

PU Dichting Systeem Hoesch

Een zeer adequate dichting, is het polyurethaan dichting systeem Hoesch. Deze machinaal geprofileerde dichting wordt fabriekmatig aangebracht in het vrije heislot en wordt geïnjecteerd in het middenslot van de dubbele damwandprofielen. Door het gebruik van een primer wordt een zeer goede hechting gerealiseerd tussen damwandprofiel en dichting.

Het materiaal van de dichting, is van polyurethaan. Deze dichting is weer- en verouderingsbestendig, blijft elastisch na het aanbrengen en is bestand tegen (zout)water, minerale oliën en talrijke zuren. HSP Hoesch Spundwand und Profil heeft veel ervaring in de toepasbaarheid van deze dichting en verschillende verontreinigde omgevingen en adviseert U graag in specifieke omstandigheden. 



Download hier de gegevens van de PU dichting systeem Hoesch